Symposium:‘De European Business Wallet - Op naar eenvoudigere overheidsdienstverlening aan bedrijven’

22-09-2026

Hoe kan de European Business Wallet (EBW) de dienstverlening aan bedrijven eenvoudiger maken? Die vraag stond centraal tijdens het symposium op 22 september in Utrecht. Bijna 140 professionals
kwamen bijeen om de Europese en Nederlandse ontwikkelingen te bespreken en te zien welke mogelijkheden de wallet biedt.

Het symposium werd georganiseerd door het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK), ECP | Platform voor de InformatieSamenleving en het bij ECP ondergebrachte programma Vertrouwensdiensten. Dagvoorzitter Marie-José Hoefmans (Schluss) opende de bijeenkomst met een blik op de snelle ontwikkelingen rond de EBW. Daarbij kwamen zowel de Europese regelgeving als de praktische toepassingen aan bod. Arie van Bellen, algemeen directeur van ECP, stond stil bij de samenwerking met EZK en het belang van de bijeenkomsten om de wallet vanuit verschillende perspectieven te bespreken. Ook kondigde hij aan dat de EBW terugkomt tijdens het Nederland Digitaal Festival op 18 en 19 november.

▼ Key takeaways van het symposium 

1. De EBW krijgt steeds meer concrete toepassingen
De drie praktijkcasussen lieten zien hoe de wallet kan worden ingezet bij aanbestedingen, vergunningen en de toelating van uitzendbureaus.

2. Betrouwbare digitale gegevens maken nieuwe werkwijzen mogelijk
Door gegevens en attestaties digitaal uit te wisselen en te hergebruiken, kunnen organisaties processen eenvoudiger inrichten en onnodige administratie beperken. Het kennisniveau hierover
verschilt sterk tussen publieke organisaties.

3. De invoering vraagt ook om organisatorische afspraken
Naast de techniek zijn duidelijke afspraken nodig over onder meer de uitgifte, het beheer en de juridische status van digitale attestaties. Hiervoor wordt gewerkt met zogenaamde rulebooks.

4. Samenwerking is nodig om toepassingen verder te brengen
De praktijkcasussen en gesprekken maakten duidelijk dat samenwerking essentieel is voor de verdere ontwikkeling en toepassing van de EBW. Het gaat daarbij om samenwerking tussen uitgevers
van attestaties, zoals de KvK en de Belastingdienst, of gekwalificeerde vertrouwensdienstverleners, en partijen die deze attestaties verifiëren, zoals banken, gemeenten en aanbestedende diensten.

Europese ontwikkelingen: van regelgeving naar toepassing

Rob Brand (EZK) vertelde over de Europese ontwikkelingen en de voorbereidingen in Nederland. De Europese regelgeving (Voorstel voor een Verordening tot instelling van Europese portemonnees voor ondernemingen) vormt de basis voor de invoering van de EBW. Daarnaast wordt op Europees niveau gewerkt aan standaarden die ervoor moeten zorgen dat wallets en diensten ook over de landsgrenzen heen samenwerken.

Ook in Nederland lopen verschillende initiatieven en pilots. Daarbij spelen onder meer de Kamer van Koophandel en gekwalificeerde vertrouwensdienstverleners (QTSP’s) een belangrijke rol. Zij kunnen
digitale attestaties uitgeven waarmee bedrijven gegevens betrouwbaar kunnen delen.

Marc Christopher Schmidt van de Europese Commissie ging in op het voorstel dat de Commissie op 9 september publiceerde om Europese aanbestedingen verder te digitaliseren. Het eenvoudiger uitwisselen en controleren van bewijsstukken is daarin een belangrijk onderdeel. De EBW kan daarbij helpen, ook bij aanbestedingen over de grens. Bedrijven hoeven dan niet telkens dezelfde documenten opnieuw aan te leveren of te laten vertalen. Aanbestedende diensten kunnen de gegevens digitaal controleren, terwijl bedrijven zelf bepalen welke informatie ze delen.

De Europese Commissie werkt samen met EZK aan een eerste pilot voor digitale bewijsstukken bij aanbestedingen. Het streven is om deze pilot in december af te ronden.

De EBW in de praktijk – drie live demo’s

Na de plenaire bijdragen konden deelnemers in twee rondes kennismaken met drie praktijkcasussen en live demo’s. Daarin stonden aanbestedingen, vergunningen en de toelating van uitzendbureaus centraal. De voorbeelden maakten concreet hoe de EBW kan worden ingezet bij de uitwisseling van gegevens tussen bedrijven en overheden.

▼ Praktijkcasus 1: slimmer aanbesteden met de European Business Wallet

Hoe kan de EBW het aanbestedingsproces vereenvoudigen? Tijdens deze break-outsessie lieten Stef van Wunnik (EZK) en Iris van der Wel (Cleverbase) zien hoe bedrijven met digitale bewijsstukken kunnen deelnemen aan een grensoverschrijdende aanbesteding. In de demonstratie schreef het fictieve bedrijf SelltyX zich in voor een aanbesteding voor strooizout van de Duitse gemeente Bad Homburg. Iris van der Wel logde in met haar persoonlijke EUDI-wallet en bevestigde dat ze namens SelltyX handelde.

Vervolgens vroeg een Europese dienst voor het controleren van bedrijfsgegevens om drie bewijsstukken: een EU Company Certificate van de KvK, een verklaring van de Belastingdienst en een verklaring van Justis. Twee attestaties waren al beschikbaar in de business wallet. De derde kon tijdens het proces worden aangevraagd. De gegevens werden automatisch gecontroleerd. Daarna werd een geschiktheidsrapport opgesteld, digitaal verzegeld en teruggestuurd naar de wallet. Van der Wel ondertekende het rapport met een gekwalificeerde elektronische handtekening en verstuurde het veilig naar de gemeente. Ook de verzending en ontvangst werden vastgelegd.

De demo liet zien hoe digitale attestaties het aanleveren en controleren van bewijsstukken kunnen vereenvoudigen. Bedrijven hoeven gegevens niet telkens opnieuw aan te leveren en overheidsdiensten kunnen controles deels automatiseren. Daarvoor zijn wel betrouwbare gegevensbronnen en goed op elkaar aansluitende systemen nodig.

▼ Praktijkcasus 2 : van vergunning naar walletattestatie

Wieteke Kremer (gemeente Nijmegen) en Sten Reijers (Ver.iD) lieten zien hoe een gemeentelijke vergunning digitaal beschikbaar kan worden gemaakt in een wallet.

De gemeente Nijmegen werkt al langer met digitale gegevensuitwisseling. In de demonstratie stond een standplaatsvergunning voor de markt centraal. Een ondernemer logde in met zijn persoonlijke EUDI-wallet en ontving de vergunning digitaal. Vervolgens kon hij deze aan een handhaver laten zien, die de geldigheid direct kon controleren. De toepassing kan ook relevant zijn voor grotere bedrijven, waarbij medewerkers namens hun organisatie handelen. Zo kunnen vergunningen en andere bewijsstukken digitaal worden gedeeld, zonder dat telkens papieren documenten nodig zijn.

Voor grootschalig gebruik zijn nog wel afspraken nodig. Wie beheert de attestaties? Hoe worden bevoegdheden geregeld? En hoe werken gemeenten samen aan standaarden? Nijmegen zoekt daarvoor
onder meer de samenwerking met andere gemeenten via Common Ground.

De demo liet zien hoe een vergunning meer toepassingen kan krijgen wanneer deze digitaal beschikbaar is. Tegelijkertijd vraagt de verdere uitrol om aandacht voor privacy, verantwoordelijkheden en samenwerking tussen overheidsorganisaties.

Meer weten?

Bekijk de presentatie van deze praktijkcasus

▼ Praktijkcasus 3: zeker weten dat uw uitlener is toegelaten – met de EBW

Albert Kappe (BZK namens de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt) en Ruben Wonink (Credenco) lieten zien hoe de EBW kan helpen bij het toelatingsproces voor uitzendbedrijven. Daarbij stonden
digitale attestaties centraal, zoals KvK-gegevens, verklaringen van Justis en de Belastingdienst en toelatingsgegevens van de NAU.

Tijdens de demonstratie haalde een medewerker van een fictief uitzendbureau de benodigde gegevens digitaal op en deelde deze met de NAU. Op basis daarvan kon de NAU een digitaal toelatingsattest
uitgeven. Het uitzendbureau kan dat attest vervolgens gebruiken om aan te tonen dat het is toegelaten. Ook inleners kunnen hiervan profiteren. Zij kunnen digitaal controleren of een uitzendbureau is toegelaten, bijvoorbeeld via een QR-code of verificatietool. Dat kan handmatige controles in het openbare register verminderen. Bij wijzigingen in de toelating is het belangrijk dat de informatie actueel blijft.

De toepassing laat zien hoe digitale attestaties het toelatingsproces kunnen ondersteunen. Voor een bredere invoering zijn onder meer juridische erkenning, actuele gegevens en afspraken over de
uitwisseling nodig.

Meer weten?

Bekijk de presentatie van deze praktijkcasus

Verdiepende interviews

De European Business Wallet biedt mogelijkheden voor veiligere en efficiëntere gegevensuitwisseling. Maar voordat organisaties de wallet op grote schaal kunnen gebruiken, moeten er nog verschillende vragen worden beantwoord. Tijdens de afsluitende gesprekken deelden Ilonka Tersteeg (Zorginstituut Nederland) en Remco van Wijk (Cleverbase) hun ervaringen met de uitdagingen en de stappen die organisaties nu al kunnen zetten.

Afspraken bepalen het succes

Ilonka Tersteeg vertelde over het onderzoek van Zorginstituut Nederland naar de gevolgen van de Europese  regelgeving voor gegevensuitwisseling in de zorg. Binnen KIK-V werken zorgaanbieders en partijen als de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en de Nederlandse Zorgautoriteit al samen aan efficiëntere gegevensuitwisseling. De bestaande infrastructuur biedt een goede basis voor de European Business Wallet.

De grootste uitdaging zit volgens Tersteeg niet zozeer in de techniek, maar in de organisatie eromheen.Wie mag namens een organisatie gegevens opvragen? Wie beheert de machtigingen? En hoe regel je de verantwoordelijkheden? Haar oproep: verdiep je nu al in de regelgeving en onderzoek waar de wallet bestaande processen kan verbeteren.

Begin bij je eigen organisatie

Remco van Wijk liet zien hoe de business wallet verschillende softwaresystemen veilig met elkaar kan verbinden. Hij benadrukte het belang van standaarden voor vertrouwensdiensten, zodat organisaties eenvoudig van leverancier kunnen wisselen. Tegelijkertijd kunnen leveranciers zich onderscheiden met gebruiksvriendelijke oplossingen.

Van Wijk benoemde ook de nodige beren op de weg. Bestaande processen, verschillende softwaresystemen en de manier waarop organisaties nu met gegevens omgaan, maken de overstap niet vanzelfsprekend. Waarom worden er nog kopieën van paspoorten gevraagd en vertrouwelijke documenten via e-mail verstuurd, terwijl er veiligere alternatieven bestaan?

Zijn oproep: kijk kritisch naar je eigen processen en wacht niet tot alle antwoorden er zijn. Door nu aan de slag te gaan, worden ook de knelpunten zichtbaar die we samen kunnen oplossen.

Vragen aan EZK: wat is er nodig om verder te komen?

In de afsluitende vragenronde bevroeg dagvoorzitter Marie-José Hoefmans Rob Brand (EZK) over de verdere ontwikkeling van de European Business Wallet in Nederland. Wie bepaalt de regels en standaarden? Wat moet Nederland zelf nog regelen? En wat levert de wallet organisaties concreet op?

De Europese regelgeving en standaarden worden grotendeels op Europees niveau bepaald. Nederland moet vooral zorgen voor goede randvoorwaarden, eventuele belemmeringen in nationale wetgeving wegnemen en het toezicht organiseren. De Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) krijgt die toezichthoudende rol. Aanbieders die aan de Europese eisen voldoen, kunnen op een Europese lijst worden opgenomen en hun diensten ook in andere lidstaten aanbieden.

Ook de businesscase kwam aan bod. De toegevoegde waarde verschilt per organisatie. Grote bedrijven kunnen kiezen voor integratie met bestaande systemen, terwijl kleinere bedrijven mogelijk voldoende hebben aan een eenvoudige oplossing. Vooral bij het controleren van bedrijfsgegevens en het onboarden van nieuwe zakelijke relaties liggen kansen om tijd en administratieve lasten te besparen.

Over de samenwerking met Europese pilots, waaronder WE BUILD, vertelde Brand dat Nederland actief betrokken is. De opgedane kennis en resultaten zijn grotendeels openbaar beschikbaar. Tot slot riep hij organisaties op om hun eigen rol in het ecosysteem te bepalen en alvast te onderzoeken wat de wallet voor hun processen kan betekenen.

Samen aan de slag

Dagvoorzitter Marie-José Hoefmans sloot het symposium af met een samenvatting van de belangrijkste inzichten van de dag. De praktijkvoorbeelden laten zien dat de European Business Wallet al concrete mogelijkheden biedt voor eenvoudigere, veiligere en betrouwbaardere gegevensuitwisseling. Tegelijkertijd is er nog werk te doen. Technische ontwikkelingen alleen zijn niet voldoende: ook samenwerking, duidelijke afspraken en vertrouwen zijn nodig om de EBW verder te brengen.

De belangrijkste boodschap van de dag: we hoeven niet te wachten tot alle vragen zijn beantwoord. Door nu samen te experimenteren, kennis te delen en ervaringen uit te wisselen, kunnen we stap voor stap verder bouwen aan de toepassing van de EBW.

Wat vonden deelnemers het meest waardevol?

De eerste evaluatieresultaten laten zien dat deelnemers positief terugkijken op het symposium. De bijeenkomst kreeg een gemiddelde waardering van 4,44 uit 5. Vooral de praktijkvoorbeelden
en concrete toepassingen werden gewaardeerd. Ook blijkt dat het symposium aanzet tot actie: meerdere deelnemers willen de mogelijkheden van de European Business Wallet verder onderzoeken of op korte termijn met een concrete toepassing aan de slag gaan.

Onderdeel van een reeks

Dit symposium maakte deel uit van een reeks bijeenkomsten over de European Business Wallet, eIDAS en digitale vertrouwensdiensten. Het symposium bouwt voort op de bijeenkomst van 2 juni over de toepassing van de EBW binnen Know Your Customer-processen. Heeft u deze bijeenkomst gemist of wilt u de belangrijkste inzichten nog eens teruglezen? Bekijk dan het verslag van het symposium van 2 juni.

Plenaire sprekers

Sprekers praktijkcasussen