Symposium: De European Business Wallet - Hét fundament voor een concurrerend digitaal bedrijfsleven

• Maatschappij & digitalisering

02-06-2026

Op dinsdag 2 juni organiseerde ECP | Platform voor de InformatieSamenleving in samenwerking met het ministerie van Economische Zaken en Klimaat het symposium: De European Business Wallet – Hét fundament voor een concurrerend digitaal bedrijfsleven. De bijeenkomst vond plaats bij Jaarbeurs MeetUp in Utrecht.

Het symposium stond onder leiding van dagvoorzitter Annet Steenbergen van het WE BUILD Consortium.

Het symposium in een notendop – key takeaways

1. De EBW (European Business Wallet) komt eraan.
   De eerste wallets worden vanaf 2027 verwacht.
2. De EBW kan administratieve lasten verlagen.
   De EBW maakt zakendoen eenvoudiger, sneller en betrouwbaarder.
3. Adoptie is de grootste uitdaging.
   Voordelen van de EBW ontstaan pas bij grootschalig gebruik door zowel bedrijven als overheden.
4. Europa bouwt daarom aan een vertrouwensinfrastructuur.
   Hiermee wordt de betrouwbaarheid van digitale informatie, attestaties en handtekeningen nationaal en over landsgrenzen heen
5. KYC- en KYB-processen (Know Your Customer; Know Your Bussiness) worden daardoor efficiënter.
   Minder fraude, snellere onboarding en hergebruik van gegevens.
6. De beschikbaarheid van betrouwbare brongegevens vormt het fundament van de EBW.
   Zonder betrouwbare attestaties heeft de EBW weinig betekenis.
7. Samenwerking is essentieel.
   Overheid en markt moeten samen het ecosysteem ontwikkelen.
8. Nederland heeft een sterke uitgangspositie.
   Ervaring met eHerkenning en het WE BUILD Consortium biedt kansen.
9. Dataminimalisatie staat centraal.
   Alleen noodzakelijke gegevens worden gedeeld.
10. Concrete use cases zijn nodig.
    Zij maken de meerwaarde voor ondernemers en hun zakenpartners inzichtelijk.

1. Inleiding en opening

Het symposium werd geopend door dagvoorzitter Annet Steenbergen (o.a. WE BUILD Consortium[1]). Arie van Bellen (directeur ECP) verwelkomde de deelnemers en benadrukte de verbindende rol van ECP in het ecosysteem rondom vertrouwensdiensten en de European Business Wallet.

Uit de aanmeldingsvragen kwamen vier centrale thema’s naar voren die bij deelnemers leven:

1. De aanwezigen zien de kansen van de EBW als gamechanger voor het Europese bedrijfsleven.
2. Tegelijkertijd bestaan er zorgen over interoperabiliteit, juridische waarborgen en grensoverschrijdend gebruik.
3. Er is behoefte aan duidelijkheid over hoe het ecosysteem tot stand komt en hoe opschaling wordt gerealiseerd.
4. Er is behoefte aan meer duidelijkheid over tijdlijnen en de technische en politieke uitdagingen die nog voorliggen.

2. Plenair — Strategie Digitale Economie en EBW

Thomas Faber — MT-lid Directie Digitale Economie, Ministerie van EZK

Thomas schetste de context van de EBW binnen de bredere strategie Digitale Economie van EZK. Die strategie rust op vijf pijlers. Voor de EBW zijn hiervan met name drie pijlers relevant:

• Digitalisering van het mkb.
• Stimuleren van digitale innovatie via publiek-private samenwerking.
• Randvoorwaarden voor goed werkende digitale markten (interoperabiliteit, standaarden, vertrouwen).

De toetssteen voor succes: verlicht de EBW daadwerkelijk de administratieve lasten voor ondernemers? Dat gaat niet vanzelf met een minimale implementatie van de verordening; het vraagt om samenwerking en innovatie.

Concrete stappen vanuit EZK:

• Nauwe samenwerking met de KvK (Kamer van Koophandel) om handelsregistergegevens, volmachten en identiteitsdata in de EBW te krijgen.
• Leidinggeven aan het WE BUILD Consortium met onder meer 30 Nederlandse partners (publiek én privaat).
• Actieve bijdrage leveren aan Europese wetgeving en een positieve rol hebben richting de Europese Commissie (o.a. inzet op goed toezicht).

“Het ministerie kan de EBW geen succes maken, dat doen we samen.”

3. Plenair — Technische en functionele uitleg EBW

Rob Brand — Ministerie van EZK, co-coördinator WE BUILD

Rob gaf een gedetailleerde toelichting op wat de EBW is en hoe het systeem werkt. Rob is één van de drie coördinatoren van het WE BUILD Consortium, dat pilots doet met de EBW, samen met vele Europese en Nederlandse partners.

Wat is de EBW?

• De EBW is geen inlogmiddel (zoals eHerkenning), maar bundelt gekwalificeerde vertrouwensdiensten, waarmee een onderneming bewijsbaar betrouwbare digitale bedrijfsgegevens verstrekt, ontvangt en gekwalificeerde elektronische handtekeningen en zegels kan zetten, via een veilig communicatiekanaal.
• Met de EBW kunnen ondernemingen veilig gegevens uitwisselen en digitaal communiceren met bedrijven en overheden, zowel nationaal als over landsgrenzen heen.
• De wallet zal vaak in bestaande bedrijfsapplicaties draaien, bijvoorbeeld ERP Enterprise Resource Planning),CRM (Customer Relationship Management) en documentmanagementsystemen.
• Werkt ook in de Europese Economische Ruimte en buiten de EU: Canadese of Britse bedrijven kunnen er bijvoorbeeld ook gebruik van maken en de EBW als vertrouwende partij accepteren.
• Uitgevers van EBW’s moeten juridisch gevestigd zijn in Europa.

Technische opbouw

• Stapeling van gekwalificeerde vertrouwensdiensten op het hoogste betrouwbaarheidsniveau.
• Onder toezicht van de Rijksdienst voor Digitale Infrastructuur (RDI).
• In Nederland zijn al negen QTSPs (Qualified Trust Service Provider[2]) actief. Dat zorgt ervoor dat ondernemers kunnen kiezen en stimuleert concurrentie.
• QERDS (Qualified Electronic Registered Delivery Service[3]) verplicht voor veilige communicatie, naast Digipoort komt er een nieuw kanaal bij.

Planning en stand van zaken

• Op 9 juni 2026 heeft het Europees Parlement een onderhandelingsstandpunt aanvaard. Daarmee kunnen triloogonderhandelingen met de Europese Commissie en het parlement starten. Het doel is om die gesprekken eind 2026 af te ronden (Persbericht Raad van de Europese Unie, 9 juni 2026).
• Naar verwachting kunnen vanaf het voorjaar 2027 de eerste partijen beginnen met het uitgeven van de EBW.

4. Plenair — Europees perspectief

Alina Radu — Europese Commissie, DG CNECT (Communications Networks, Content and Technology)

Alina is met haar team verantwoordelijk voor de European Business Wallet. Zij lichtte toe waarom zakendoen binnen Europa nog altijd complex is en wat de EBW beoogt op te lossen:

• Identiteiten worden niet erkend over grenzen heen.
• Juridische onzekerheid bij grensoverschrijdende activiteiten.
• Gefragmenteerde zakelijke interacties via portalen.
• Beperkte traceerbaarheid en gefragmenteerde machtigingen.

De EBW biedt als oplossing:

• Bewijs van bedrijfsidentiteit, ondertekenen en uitwisselen van data met juridische zekerheid.
• Controle over en hergebruik van geverifieerde bedrijfsdata.
• Juridische gelijkwaardigheid en acceptatieplicht voor de publieke sector (binnen 24 maanden na inwerkingtreding).
• 36 maanden overgangstermijn: bestaande communicatiekanalen blijven tot die tijd toegestaan.

Praktische impact (KYC als voorbeeld):

• Onboarding kan met 80% worden verkort.
• KYC-processen tot 80% sneller en goedkoper.
• Hergebruik van attestaties elimineert dubbel aanleveren.

De EBW is niet zomaar een initiatief: het speelt een cruciale rol in een aantal nieuwe bredere EU-initiatieven, die de Europese markt versterken: denk aan EU Inc. (28th regime)[4], EU Digital Power of Attorney[5] en de Industrial Accelerator Act[6].

5. Break-out — Know Your Business (KYB) binnen de EBW

Kamer van Koophandel (Willem Scalongne, Daan van den Eshof) | Cleverbase (Remco van Wijk, Iris van der Wel, Ivo Wentholt)

Dagvoorzitter Annet Steenbergen opende de sessie, waarin live werd gedemonstreerd op welke manier EBW’s gebruikt kunnen worden in Know Your Business (KYB)-processen. De Kamer van Koophandel is als één van de coördinatoren van het WE BUILD Consortium intensief betrokken bij de ontwikkeling van wallets. In dit consortium is Cleverbase betrokken als één van de leidende partijen.

De KvK legde uit waarom de EBW nu interessant wordt: niet omdat de techniek nieuw is, maar door de Europese wetgeving, die vertrouwen structureel verankert:

• Alle gecertificeerde partijen in het stelsel worden vertrouwd zonder extra verificatie-inspanning.
• KvK-handelsregisterdata is cruciaal als authentieke bron voor de EBW.
• Er zijn twee wallets: een persoonlijke (European Digital Identity; EUDI) en een zakelijke (European Business Wallet; EBW), met hetzelfde technologische fundament. De EBW heeft extra functies, zoals tijdstempels, machtigingen, ondersteuning voor meerdere gebruikers en een veilig communicatiekanaal (qERDS).

Willem Scalongne (KvK) gaf zijn visie op wallets: “Wallets zijn een nieuw kanaal om met informatie uit het Handelsregister waarde te laten toevoegen aan de samenleving.” Hij legde uit hoe de betrouwbaarheid van wallets samenhangt met die van Qualified Trust Service Providers (QTSPs). Een belangrijk verschil met de persoonlijke wallet, die gebonden is aan de telefoon van de gebruiker, is dat de European Business Wallet via de cloud functioneert. Dit maakt het mogelijk om efficiënt informatie te delen met relevante personen, bedrijven en instellingen. Vervolgens ging Willem in op de verschillende rollen rondom een wallet; hij legde de samenhang uit tussen authentieke bron, QTSP, gebruiker en de vertrouwende partij. Hij beschouwt EBW’s als infrastructurele basis waarop allerlei use cases gebouwd kunnen worden. Op het symposium demonstreerden zij een fictieve use case.

Cleverbase gaf een live demo van een volledig KYB-proces via de EBW:

• John (medewerker van een mkb-bedrijf) wil producten verkopen via een e-commerce platform.
• Het platform moet allerlei zaken controleren, zoals of het bedrijf is ingeschreven bij de KvK, goed wordt bestuurd, geen betalingsachterstanden heeft bij de Belastingdienst, of het bankrekeningnummer klopt en of de aanvrager bevoegd is om namens het bedrijf te handelen.
• John, de medewerker van het mkb-bedrijf, begint de aanvraag door in te loggen op zijn EBW.
• Vanuit zijn EBW haalt John bedrijfscredentials op bij de bank, de Belastingdienst en de KvK. Deze komen, gewaarmerkt door die instanties, in de vorm van digitale kaarten in zijn EBW terecht.
• De Belastingdienst en de KvK leveren op verzoek van John attestaties aan en hebben daarvoor functionaliteit ingericht.
• Carolien (manager van het mkb-bedrijf) autoriseert John om de credentials door te geven aan het e-commerceplatform. Carolien ontvangt het autorisatieverzoek van John in haar EBW.
• Het e-commerceplatform ontvangt het verzoek van John in het klantsysteem, waarin de EBW is geïntegreerd. De echtheid en actualiteit van de aangeleverde gegevens worden automatisch gecontroleerd bij de betreffende instanties, waarop het platform mag vertrouwen. Ook is duidelijk dat John door de juiste persoon is gemachtigd om namens het bedrijf een verzoek tot toelating in te dienen. Eindresultaat: John kan als verkoper actief worden via veilige, geverifieerde identiteiten en communicatiekanalen, volledig volgens de Europese wetgeving.

De demo maakte inzichtelijk hoe de persoonlijke wallet (EUDI) en de European Business Wallet samen kunnen functioneren. Daarbij werden onder meer actuele attestaties, zoals een btw-ID en EUCC (het Europees equivalent van een KvK-registratie), veilig uitgewisseld via qERDS (qualified electronic registered delivery services), het digitale equivalent van aangetekende post. De use case liet zien hoe KYB-processen in uiteenlopende sectoren efficiënter kunnen worden ingericht door identificatie, autorisatie en validatie grotendeels te automatiseren. Cleverbase sprak de ambitie uit om deze functionaliteit volgend jaar beschikbaar te maken voor bedrijven in Nederland.

Vragen en opmerkingen vanuit de zaal:

• Zijn er open standaarden en aansluitmogelijkheden voor de EBW? De definitieve vorm wordt nog gepubliceerd. De ervaringen die het WE BUILD Consortium nu heeft worden daarin verwerkt.
• De specificaties zullen in lijn zijn met de EUDI-ARF (Architecture and Reference Framework). Veel van de componenten waaruit vertrouwensdiensten bestaan, zijn bovendien al geruime tijd beschikbaar als open-sourcecomponenten.
• Soevereiniteit: de wallet draait waar de organisatie dat kiest. Dat kan ook een eigen datacenter zijn. Cryptografie wordt ondersteund door een Hardware Security Module (HSM). Aanbieders van vertrouwensdiensten moeten Europees zijn. Bij de certificering is de fysieke locatie van gegevens bovendien een belangrijk aandachtspunt. Ook de EBW-aanbieder dient Europees te zijn.
• Quantum-proof encryptie wordt meegenomen in het WE BUILD Consortium.
• Verschillende deelnemers in de zaal hebben belangstelling om zelf een demo uit te proberen.
• Remco van Wijk gaf aan dat bij Cleverbase en andere aanbieders al sandbox-omgevingen beschikbaar zijn. Daarin kunnen al attestaties worden uitgegeven; het is zelfs al mogelijk om deze naar productie te brengen als de oplossing goed genoeg werkt.
• Een medewerker van bol.com merkte op dat European Business Wallets KYB-processen aanzienlijk efficiënter kunnen maken. Verkopende partijen moeten nu veel informatie aanleveren; aan de kant van bol.com vraagt dat om meerdere controles. Voor beide partijen betekent dit een significante tijdsinvestering.
• Een andere deelnemer merkte op dat de meerwaarde van EBW’s vooral zichtbaar wordt wanneer de huidige ‘pijn’ in processen concreet wordt gemaakt. Van daaruit kunnen tijd- en kostenbesparingen worden gekwantificeerd.
• Ook andere (internationale) voorbeelden kwamen aan bod, waaronder de Franse posterijen en Maersk, waar de administratieve lasten in ketens groot zijn. In het krachtenveld van internationale handel ligt de kracht van Europa in een betrouwbaar trust framework. Tegelijkertijd verschilt de uitgangspositie per lidstaat: waar Nederland vergaand is gedigitaliseerd, vraagt implementatie in andere landen mogelijk om meer juridische afstemming.
• Daan van den Eshof (KvK) deelde ervaringen uit het WE BUILD Consortium, waarin 250 organisaties uit verschillende Europese landen werken aan 13 use cases. Dezelfde datapunten blijken op veel verschillende manieren, en dus in veel verschillende processen, gebruikt te kunnen worden. De processen binnen verschillende use cases blijken in grote lijnen vergelijkbaar te zijn ingericht. Een voordeel van het werken met EBW’s is dat dataminimalisatie verder kan worden doorgevoerd ten opzichte van de huidige situatie, waarin nog veel data wordt uitgewisseld op momenten in een proces waarop dat niet noodzakelijk is.

6. Break-out — Financiële keten: onboarding, financiering en compliance

Belastingdienst (Joan Strik, Frans Hietbrink) | ABN AMRO (Jochem Baars, Ryan Bulthuis)

Belastingdienst — Joan Strik

De Belastingdienst is geen wallet-aanbieder, maar heeft drie rollen: issuer, relying party én gebruiker van basisfuncties van de EBW.

• Deadline 24 december 2026: publieke instellingen moeten persoonlijke wallets accepteren voor identificatie en authenticatie van natuurlijke personen.
• Als publieke bronhouder (Annex VI) is de Belastingdienst verplicht om bepaalde attributen verifieerbaar te maken, met name attributen over bedrijven.
• Belastingdienst moet attestaties accepteren alsof het een papieren verklaring betreft.
• Naast Digipoort komt qERDS als nieuw communicatiekanaal.
• Kansen: minder fraude, geautomatiseerde processen, hergebruik van attestaties, ook grensoverschrijdend (belastingzaken in andere lidstaten).
• Toekomst: de Europese ViDA-wetgeving (VAT in the Digital Age) maakt digitale kanalen verplicht; verplichtstelling voor EBW op termijn verwacht.
• Samenwerkingen: TIP-netwerk, WE BUILD Consortium, ID010, Company Passport en diverse andere pilots. Semantische interoperabiliteit werd als belangrijk leerpunt uit de trajecten genoemd.

Joan Strik (Belastingdienst) gaf de deelnemers een perspectief op de European Business Wallet en vertrouwensdiensten vanuit de Belastingdienst. Ze schetste de nieuwe en bestaande vertrouwensdiensten die eIDAS 2.0[7] omvat; daarvan hebben met name zegels, handtekeningen, attestaties en ERDS (Electronic Registered Delivery Services) impact op (het contact van burgers en ondernemingen met) de Belastingdienst. Joan schetste de rollen van issuer, gebruiker en relying party die rondom wallets aan de orde zijn en lichtte toe dat de Belastingdienst zelf geen wallet zal uitgeven, maar afhankelijk van de context wel in alle drie de rollen kan optreden.

De Europese regels rond de European Business Wallet openen in feite een nieuw communicatiekanaal tussen bedrijven (‘economic operators’) en de Belastingdienst. Processen die via EBW’s kunnen lopen zijn onder andere identificeren, authenticeren, ondertekenen en verzegelen, het indienen van documenten en het versturen en ontvangen van notificaties. Deze processen spelen een essentiële rol bij het nakomen van rapportageverplichtingen en het uitvoeren van administratieve processen. Daarmee raken EBW’s aan zeer veel werkzaamheden van de Belastingdienst.

Eind 2026 moet de Belastingdienst in staat zijn EUDI-wallets te accepteren. De verplichtingen van de Belastingdienst omvatten verder het accepteren van Electronic Attestations of Attributes (EAA’s; een digitaal bewijs van een bepaald kenmerk, bijvoorbeeld leeftijd) alsof deze op papier zijn verstrekt, evenals de verificatie van attributen (kenmerken) waarvoor de Belastingdienst publieke bronhouder is. Naast deze verplichtingen zal de Belastingdienst zelf ook EAA’s uitgeven als publieke bronhouder, afhankelijk van waar de meeste maatschappelijke waarde ligt.

Naast deze verplichtingen ziet de Belastingdienst ook kansen, waaronder het vergroten van het vertrouwen in de identiteit van de afzender, de integriteit van een bericht, de herkomst en eventuele autorisatie of mandatering. Ook kan het vertrouwen in verklaringen en bewijzen die afkomstig zijn van derde partijen worden vergroot. De toepassing van vertrouwensdiensten kan zo leiden tot meer geautomatiseerde digitale processen, minder handmatig administratief werk en minder fraude. Dit sluit goed aan bij de toekomstvisie van de Belastingdienst.

De Belastingdienst bereidt zich dan ook in verschillende samenwerkingsverbanden voor op de implementatie. Aan het slot van haar presentatie besprak Joan een aantal van deze samenwerkingsverbanden (iD010, Trusted Information Partners, WE BUILD Consortium en Company Passport) en de verschillende aspecten die in deze samenwerkingen worden uitgediept.

ABN AMRO — Jochem Baars

Jochem opende met een historische analogie: de Electric Lighting Act (1882). Deze wet zorgde pas in de jaren ‘50 voor effectieve standaardisatie van elektriciteitsnetwerken in het Verenigd Koninkrijk. Pas toen werden apparaten breed geschikt voor verschillende elektriciteitsnetwerken. Volgens Jochem harmoniseert de eIDAS-infrastructuur vertrouwensdiensten in Europa op een vergelijkbare wijze: de diensten bestaan vaak al, maar zijn nog onvoldoende uitwisselbaar en echtheidskenmerken worden niet overal herkend. Het harmoniseren van die vertrouwensdiensten is precies wat eIDAS beoogt. Tegelijkertijd sprak hij de wens uit dat Europa hier geen zeventig jaar over zal doen.

Huidige KYC-pijnpunten voor banken:

• Meer data worden opgevraagd dan noodzakelijk is en het is vaak onduidelijk welke documenten precies nodig zijn.
• Processen zijn tijdrovend, foutgevoelig en kostbaar voor analisten. AI maakt fraude, zoals vervalste documenten, valse KvK-registratie en valse identiteit, steeds eenvoudiger.

Waarom ABN AMRO, ook als lid van de Betaal Vereniging Nederland, enthousiast is over de EBW:

• Directe toegang tot de bron: attestaties van de Belastingdienst zijn direct betrouwbaar.
• Ondernemers geven zelf toestemming (consent) voor het delen van gegevens.
• Processen worden goedkoper, sneller en weerbaarder tegen fraude.

Banken vervullen met name de rol van relying party: vanuit een wettelijke verplichting voeren zij KYC-onderzoek uit op alle zakelijke klanten, als poortwachter van het financiële stelsel. Dit onderzoek is belastend voor ondernemers, inefficiënt voor de bank en door AI-gedreven fraude niet toekomstbestendig.

Jochem benadrukte dat eIDAS 2.0 om meer draait dan digitale identificatie: het biedt een framework voor allerlei digitale vertrouwensdiensten. Dataminimalisatie is een belangrijk voordeel: het wordt bijvoorbeeld mogelijk om alleen een geverifieerde geboortedatum te delen, in plaats van een heel paspoort. Dit vergroot de efficiëntie in de keten.

De technologie en de regelgeving zijn in beweging. Volgens Jochem zijn we het stadium van experiment inmiddels voorbij. De vraag is niet óf er EBW’s komen, maar hoe snel en goed we processen rond en met deze technologie kunnen organiseren. Rechtskracht, betekenis en governance moeten in gezamenlijkheid, met oog voor maatschappelijke belangen, worden vastgesteld.

Poortwachters kunnen alleen effectief zijn als de keten van vertrouwen klopt. Daarom zoekt ABN AMRO de verbinding met onder meer de Kamer van Koophandel, de Belastingdienst en notarissen. Samenwerking is nodig op juridisch, organisatorisch en semantisch niveau.

Vragen en opmerkingen vanuit de zaal:

• Consent: is er sprake van toestemming als een bankdienst niet kan worden afgenomen zonder bepaalde gegevens te delen? Wettelijk gezien is er sprake van consent omdat de toestemming bewust, specifiek en doelgebonden moet zijn en voor een bepaalde duur moet gelden.
• Momentopname versus continue updates: KYC is nu vaak een momentopname. Banken hebben behoefte aan automatische updates wanneer gegevens wijzigen. Of en hoe dit mogelijk wordt, zal onderwerp zijn van verdere afspraken.
• Risico-informatie delen: banken mogen niet alle KYC-data (bijvoorbeeld fraude-risicoinformatie) met klanten delen. Dit komt doordat de risicoclassificatie deels door de bank zelf wordt bepaald en bij andere banken anders kan uitpakken.
• Er werden vragen gesteld over energieverbruik, grensoverschrijdend databeheer, de betrokkenheid van Justitie en Veiligheid en key management wanneer data buiten de EU wordt opgeslagen.
• De toekomst van gegevensuitwisseling kwam aan de orde. Op de vraag welke informatie níet via walletmechanismen gedeeld kan worden, antwoordt Frans Hietbrink (Belastingdienst) dat in principe alle relevante gegevens via persoonlijke wallets of EBW’s gedeeld kunnen worden. Digipoort zal voorlopig nog blijven bestaan, maar wanneer qERDS bij de Belastingdienst goed is ingericht, ontstaat de vraag waarom een dergelijk kanaal op termijn nog nodig is.
• Ook werd gesproken over zeggenschap over data en de vraag of burgers en bedrijven zelf bepalen welke gegevens zij delen. Frans benadrukte dat het ophalen van informatie bij derde partijen ooit is ingericht vanuit efficiënt toezicht; uiteindelijk blijft dat een politieke keuze. Tegelijkertijd kan een relying party-register inzichtelijk maken welke organisatie welke gegevens nodig heeft en waarom. Ryan Bulthuis (ABN AMRO) vulde aan dat dataminimalisatie ook binnen KYC-processen centraal staat. ABN AMRO is actief in samenwerkingen omdat de bank wil begrijpen hoe de keten functioneert en welke informatie per schakel echt nodig is.
• Frans besloot de sessie met zijn wens om voortgang te boeken, zonder waardevolle (lessen geleerd met) voorzieningen uit de bestaande praktijk, zoals machtigingen en eHerkenning, te verliezen.

7. Plenair — Terugkoppeling, panel en reflectie

Marijke Salters (CIO Platform NL) | Marieke van der Stoel (EZK) | Marcel Wendt (Digidentity) | Stijn van Butselaar (VNO-NCW en MKB-Nederland)

Adoptie: de grootste uitdaging

Het panel was eensgezind: de techniek is er of komt er snel, maar adoptie is de kritische succesfactor.

• CIO Platform NL (grootzakelijke IT-gebruikers): leden reageren positief op vereenvoudiging van business-to-business documentuitwisseling.
• Digidentity (bouwer van eHerkenning (ruim 1 miljoen actieve accounts) en DigiD): werkt met de andere vertrouwensdienstverleners aan interoperabiliteit tussen de persoonlijke wallet en de business wallet.
• VNO-NCW: de propositie moet glashelder zijn voor het mkb; gebrek aan bekendheid en vertrouwen vormt momenteel het grootste probleem.

Aanbevelingen voor adoptie

• Werk via ketens: grote bedrijven trekken kleine mee; ondernemers vertrouwen op aanbevelingen van andere ondernemers.
• Overheid als launching customer: zorg dat ondernemer direct aan de slag kan.
• Golden circle (why/how samen): wallet moet gevuld zijn voordat gebruik mogelijk is, why en how zijn onlosmakelijk.
• Communiceer veel breder en concreet: persoonlijke wallets (EUDI) en business wallets (EBW) worden nog verward; bekendheid is laag.
• Laat de businesscase zien: 160 miljard euro besparing EU-breed (NL ±6%); bereken en communiceer de voordelen.

Concrete use cases aangedragen vanuit de zaal

• Zorg: een verpleegkundige deelt via een organisatiewallet zijn of haar BIG-registratie met een nieuwe werkgever.
• Logistiek en havens: het toelaten van onderaannemers op terreinen via EBW-credentials.
• Internationaal: de Nordics lopen al ver voor en enkele EU-lidstaten zijn al klaar voor implementatie. Nederland kan gebruikmaken van die ervaringen, maar moet nu wel snel aanhaken.

Overige thema’s uit het panel

• eHerkenning wordt niet vervangen, maar evolueert naar de EBW.
• De kennis en ervaring met machtigingen binnen eHerkenning worden ingebracht via het WE BUILD Consortium.
• De machtigingsstructuur voor grote organisaties is complex; er leeft de hoop dat de EBW deze zal vereenvoudigen.
• Soevereiniteit: er komen alternatieve wallets die niet afhankelijk zijn van Android of iPhone, vergelijkbaar met DigiD. Open source en gegevensopslag in een datacenter naar eigen keuze worden als belangrijke opties gezien.
• Marieke van der Stoel (EZK) is nauw betrokken bij WE BUILD en benadrukte dat het niet gaat om minder regels, maar om het eenvoudiger voldoen aan bestaande regels.

Hoop en vrees

• Hoop: een goed functionerend massaproces zonder incidenten en betrouwbaarder zakendoen in Europa.
• Vrees: de complexiteit van het nieuwe decentrale ecosysteem en achterblijvende adoptie.
• Positief signaal: tal van partijen, zoals tussenpersonen die dagelijks autorisaties verwerken, zijn bereid hiervoor te betalen. User experience (UX) is daarbij de sleutel. Nederland heeft bovendien al veel ervaring met digitale identiteiten voor bedrijven.
• Oproep: deel succesverhalen, communiceer actief en zorg dat oplossingen grondig worden getest.

8. Conclusies en vervolgstappen

De European Business Wallet (EBW) is een onomkeerbare Europese ontwikkeling met een ambitieus tijdpad. De Nederlandse uitgangspositie is sterk dankzij de ervaring met eHerkenning en de actieve betrokkenheid bij WE BUILD. De komende maanden zijn cruciaal: de stemming over de verordening op 9 juni 2026 (de Europese Raad heeft positief gestemd) is de opmaat voor de laatste onderhandelingen. Die worden snel gevolgd door implementatiewetgeving en, als alles volgens plan verloopt, kan de eerste uitgifte van de European Business Wallet in de eerste helft van 2027 plaatsvinden.

Actiepunten en aandachtspunten:

• Vulling van de wallet: attestaties moeten beschikbaar komen vanuit zowel de overheid als private partijen.
• Brede communicatie richting het mkb, inclusief een duidelijke propositie en demo’s.
• Ketenaanpak: grote bedrijven meenemen om kleinere bedrijven te laten volgen.
• De businesscase verder uitwerken en communiceren.
• Volg Vertrouwensdiensten op LinkedIn en de ECP-nieuwsbrief voor updates.

Volgende activiteiten vanuit ECP/EZK

• 22 september: symposium: De European Business Wallet – Business-to-Government, e-procurement en digitale ketens.
• 19 november: Nederland Digitaal Festival (circa 1.000 bezoekers).

[1] Het WE BUILD-consortium is een grootschalig, op use cases gebaseerd Europees samenwerkingsverband dat bestaat uit overheidsinstanties, private bedrijven, academische instellingen en technologieleveranciers. Het consortium streeft ernaar een betrouwbaar ecosysteem voor digitale bedrijfsidentiteit te ontwerpen, te implementeren en te testen op basis van het European Digital Identity Wallet (EUDIW)-raamwerk.

[2] Een Qualified Trust Service Provider (QTSP) is een gecertificeerde partij die digitale handelingen juridisch betrouwbaar maakt, zoals ondertekenen, verzegelen, tijdstempelen of aangetekend digitaal bezorgen.

Voorbeelden van diensten die een QTSP kan leveren:

[3] Qualified Electronic Registered Delivery Service
(gekwalificeerde elektronische aangetekende bezorgdienst).

QERDS is eigenlijk de digitale EU-variant van aangetekende post met ontvangstbewijs.

Binnen eIDAS betekent dit dat een digitale dienst juridisch betrouwbaar kan aantonen:

• wie de verzender is;
• wie de ontvanger is;
• dat het bericht/document is verzonden;
• dat het is ontvangen;
• wanneer verzending en ontvangst plaatsvonden;
• dat de inhoud onderweg niet is gewijzigd.

[4] EU Inc. Is een rechtsvorm voor Europese bedrijven, met als doel dat Europese BV’s kunnen worden opgericht. “28th regime” betekent dat het bovenop de 27 nationale bedrijfssystemen (bijvoorbeeld de Nederlandse BV en de Duitse GmbH) komt als extra Europese optie. Doel is dat startups en scale-ups eenvoudig zaken kunnen doen in heel Europa.

[5] EU Digital Power of Attorney is een digitale Europese volmacht waarmee een bedrijf iemand officieel kan machtigen om het bedrijf te vertegenwoordigen in een andere EU-lidstaat. Het WE BUILD Consortium test de rol van de EBW hierin.

[6] De Industrial Accelerator Act is een voorstel dat in strategische sectoren de industriële capaciteit wil vergroten, decarbonisatie wil versnellen, met een aanpassing aanbestedings- en steunregels. Waarin de EBW een rol kan gaan spelen bij het aantonen dat producten en diensten in de hele keten aan eisen voldoen van herkomst, duurzaamheid enz.

[7] De herziene EU-verordening eIDAS 2.0 regelt digitale identiteits- en vertrouwensdiensten in Europa.

Plenaire sprekers

Break-outsprekers

Panel