
De sessie ‘Van meme tot moord: grip krijgen op online extremisme’ startte met een presentatie van Donna Landa (NCTV). Zij schetste de opkomst van hybride en nihilistische vormen van ‘extremisme’, waarin individuen elementen uit verschillende stromingen combineren (salad bar terrorisme). Door de anonimiteit van het online domein ontbreekt een corrigerend geluid, terwijl extremisten het benutten voor verspreiding van hun gedachtegoed, beïnvloeding van jongeren en het onderhouden van netwerken.
Daarna presenteerde Gerben Bakker (HCSS) recente inzichten in digitale extremistische ecosystemen. Hij beschreef hoe deze biotopen jongeren aantrekken via een online status-economie en hoe een anti-institutioneel discours hier continu wordt gestimuleerd. Dit leidt tot een corrosieve dreiging die “aan de fundamenten van de democratische rechtsstaat vreet”. Daarbij stelde Bakker de kernvraag: “Waar trekken wij in Nederland de grens en wíe trekt die grens?”
In het panelgesprek waar ook Arda Gerkens (ATKM) en Jacqueline Kleijer aanschoven lag de focus op samenwerking. De sprekers benadrukten dat extremistische uitingen niet alleen jongeren raken, maar de samenleving als geheel. Een effectieve aanpak vraagt om nauwe samenwerking tussen overheid, maatschappelijke organisaties, platforms en ouders. Bovendien is er te lang te weinig creatief naar oplossingen voor deze snel evoluerende problematiek gekeken. Tot slot werd het belang onderstreept van het gesprek met jongeren, vooral met jongens die zich niet gezien voelen en online naar erkenning en betekenis zoeken.

