De sessie startte met een welkomstwoord van Projectleider Aldert de Jongste van ECP en een korte toelichting op het doel van de bijeenkomst: inzicht geven in de visie achter FNS, het belang van digitale autonomie en de stappen die worden gezet binnen het door het Nationaal Groeifondsprogramma gefinancieerder FNS. FNS is een publiek-private samenwerking gericht op 6G-innovatie, economische groei en weerbaarheid.
Digitale autonomie en geopolitieke context
Ramon Rentmeester van het Ministerie van EZ plaatste het onderwerp in de bredere geopolitieke context:
Digitale technologie en geopolitiek zijn sterk met elkaar verweven.
De mondiale strijd om technologische dominantie (VS–China) heeft directe gevolgen voor Europa.
Europa is op veel sleuteltechnologieën afhankelijk van niet-EU-landen (o.a. AI, cloud, halfgeleiders).
Digitale autonomie draait om het verminderen van risico’s, vergroten van handelingsruimte en het versterken van Europese capaciteit.
Netwerktechnologie (5G/6G) is daarbij een expliciet vitaal domein.
Rentmeester lichtte toe hoe via analyses, beleid en investeringen, waaronder de Groeifondsbijdrage aan FNS, wordt gewerkt aan het verminderen van afhankelijkheden en het versterken van innovatiekracht.
De Europese digitale ‘stack’ en de rol van 6G
Pieter Nooren van TNO gaf uitleg over waar de activiteiten van het Future Network Services programma zich afspelen ten opzichte van de digitale stack, van materialen en chips tot software, cloud en toepassingen. Hierin zijn veel lagen momenteel sterk afhankelijk van Amerikaanse of Chinese technologie. Het FNS programma richt zich op stukken van de stack waarop in Nederland al sterk is qua economische activiteiten en of een goede kennispositie heeft. FNS richt zich op de versterking van de netwerklaag (6G), de integratie met chiptechnologie en AI en het ontwikkelen van toepassingen die Nederlandse sectoren verder helpen (industrie, zorg, logistiek). Ook werd toegelicht hoe Nederland en Europa actief zijn in internationale standaardisatie (3GPP), en waarom deelname in deze fase essentieel is om invloed te hebben op 6G-normen richting 2030.
De programma-opzet van FNS bestaat uit drie technische pijlers:
- Chips en componenten voor 6G
- Netwerksoftware en AI-gedreven functie
- Sectorale toepassingen (o.a. zorg, industrie, logistiek)
Belangrijke doelen:
– Verdienvermogen: het creëren van nieuwe technologie, nieuwe markten en een sterkere Nederlandse positie.
– Digitale autonomie: minder strategische afhankelijkheden, meer interoperabiliteit en open standaarden.
– Duurzaamheid: energiezuinigere netwerken en efficiënte componenten.
Industriële perspectief: NXP Rob Hoeben van NXP gaf inzicht in de rol van halfgeleiders binnen 6G:
– NXP is al decennia actief in componenten voor basisstations en werkt aan nieuwe 6G-componenten voor hoge frequenties.
– Gallium Nitride (GaN) werd benoemd als cruciale technologie voor vermogenscomponenten en de energietransitie.
– Binnen FNS is o.a. een succesvolle point-to-point 6G-achtige datalink ontwikkeld via het Vindicat-project.
– De huidige mondiale chipketens zijn complex en geopolitiek gevoelig; bedrijven en overheden zoeken naar robuustere, minder afhankelijke ketens.
– Een scheiding tussen “wereldwijde” en “niet-Chinese” supply chains behoort tot de scenario’s voor de toekomst.