20 bouwstenen voor een kansrijke en betrouwbare digitale informatiesamenleving

Tijdens de 20ste editie van haar Jaarcongres presenteerde ECP twintig bouwstenen voor een kansrijke en betrouwbare digitale samenleving. Deze bouwstenen geven op deelonderwerpen aan wat belangrijk en vooral noodzakelijk is en alleen gezamenlijk opgepakt kan worden. ECP roept alle actoren op mee te bouwen.  Lees hier de  20 Bouwstenen.

De explosie van technologie is in onze hele samenleving zichtbaar en voelbaar. Bestaande kaders, nieuwe disruptieve technologieën en maatschappelijke domeinen waarin we leven en werken, botsen op elkaar. Er zijn nieuwe juridische, technische educatieve en ethische kaders nodig. En dat vergt een gezamenlijke aanpak van alle actoren,” aldus Arie van Bellen, directeur van ECP | Platform voor de InformatieSamenleving.

In de afgelopen 20 jaar groeide het belang en de impact van ICT in onze maatschappij en veranderde ook hoe we met elkaar omgaan, bijvoorbeeld van meer verticaal en formeel georganiseerd naar samenwerking die meer doorsnijdend is en op onderling vertrouwen is gebaseerd. De informatiesamenleving groeit naar volwassenheid en is overal aanwezig. ECP wil de ervaring van de afgelopen jaren en de kennis en expertise binnen haar netwerk inzetten om samen door te bouwen aan de toekomst van de informatiesamenleving. De twintig bouwstenen die daarvoor benoemd zijn, zijn geordend volgens de drie kerntandwielen die ECP onderscheidt in het mechaniek van de digitale samenleving: Technologie en trends, als blockchain of big data die onze samenleving steeds weer in beweging brengen, randvoorwaarden als ethiek, veiligheid, standaardisatie, infrastructuur en human capital, die noodzakelijk blijven, maar die een nieuwe invulling krijgen en domeinen als zorg, jeugd, energie, onderwijs en uiteraard de mens zelf waar al die technologieën hun weg vinden.

Met haar partners uit het bedrijfsleven, de overheid, belangenvertegenwoordigers en onderzoek- en onderwijspartijen zet ECP zich in om in Nederland bij te dragen aan een kansrijke en betrouwbare informatiesamenleving en om initiatieven te verbinden, versterken en versnellen. Bouwt u met ons mee?

Om de digitale informatiesamenleving te duiden denkt ECP vanuit de volgende driedeling:

  1. Technologie en trends

    ICT is daadwerkelijk een enabling technology; een technologie die steeds weer nieuwe innovaties voortbrengt, zoals cloudcomputing, big data, blockchain, internet of things en autonome intelligentie. Dit soort technologieën leiden tot nieuwe concepten, zoals platformisering, horizontalisering, data als ‘brandstof’, anywhere, anytime, anyhow.

  2. Domeinen

    Bevond ICT zich 20 jaar geleden nog aan de (administratieve) randen van de samenleving, nu is het in elk economisch en maatschappelijk domein aanwezig, zoals e-learning (onderwijs), e-health (zorg en gezondheid), smart-industry, e-logistics, smart Pharmings, e-overheid, e-nergy en meer.

  3. Randvoorwaarden

    De ICT-revolutie vraagt erom dat bestaande randvoorwaarden een digitale component krijgen: cyberveiligheid, digitale vaardigheden, omgang met persoonsdata (privacy), digitale infrastructuur, standaardisatie en interoperabiliteit.

Tussen deze drie werkterreinen is een continue uitwisseling. Elke technologie vraagt om specifieke randvoorwaarden, die overigens weer per domein verschillen. In elk domein vervult technologie een andere rol, denk aan big data voor klimaatontwikkeling of als medisch expertsysteem, en zie de verschillen in randvoorwaarden bij de invoering. ECP blijftvoor en vooral met alle betrokken partijen duiden, verbinden en bouwen. ECP presenteert 20 bouwstenen die bijdragen aan een kansrijke en betrouwbare digitale informatiesamenleving. Daarin ligt een uitdaging voor Nederland én voor ECP, dat op elk van de onderwerpen vanuit haar neutrale en verbindende positie een bijdrage levert. ECP roept alle betrokkenen op mee te bouwen aan een kansrijke en betrouwbare digitale samenleving.

20 bouwstenen

Technologie en trends

  1. Burgers, bedrijven en organisaties moeten kunnen vertrouwen op data als fundament van de digitale samenleving. Informatie over big data en samenwerking tussen wetenschap en bedrijfsleven voor innovaties zijn nodig.
  2. De impact van blockchain moet gezamenlijk besproken en onderzocht worden om de ongekende kansen en nieuwe uitdagingen die deze technologie met zich meebrengt de ruimte te geven en toe te passen.
  3. Mens, maatschappij en economie plukken de vruchten van artificial intelligence door hype van realiteit te scheiden én de balans te bewaken tussen zakelijke en technische mogelijkheden en juridische en morele eisen.
  4. De discussie over de toekomst van het internet moet op nationaal, Europees en mondiaal niveau gevoerd blijven worden.
  5. Met het internet of things ligt de nadruk niet meer op communicatie tussen mens en machine. Systemen communiceren nu onderling en gaan tot actie over. De balans tussen mogelijkheden en veiligheid moet worden gezocht.

    Domeinen: zorg, jeugd, onderwijs
    en energie

  6. Voor burgers, ouderen, ondernemers, jongeren, patiënten en consumenten geeft de informatiesamenleving nieuwe kansen en risico’s. Ze moeten zo veel mogelijk betrokken worden, kansen krijgen en weerbaar worden.
  7. Bij het gebruik van digitale toepassingen in de zorg moeten er transparante en bewuste afwegingen worden gemaakt tussen het zorgbelang en het privacybelang.
  8. Iedereen in de zorg (patiënt, zorgverlener, ICT-er, leider en opleider) moet voldoende digitale vaardigheden hebben om optimale zorg te leveren en te ontvangen.
  9. Digitale toepassingen die mensen en de zorgsector beter maken, moeten sneller, en vooral breder, worden ingevoerd.
  10. ICT biedt kansen op het gebied van energie en duurzaamheid. Zowel aan de consumentenkant (zonnepanelen), als de productenkant (smart grids). Meer samenwerking tussen de ICT-sector en de energiesector geeft een boost.
  11. Jongeren die nu opgroeien, moeten digitale vaardigheden aangeleerd krijgen. Er wordt niet gewacht op de implementatie van geplande curricula. Daarvoor is de urgentie te groot
  12. Jongeren, maar ook ouders, docenten en hulpverleners, hebben handvatten nodig om veilig en verantwoord om te gaan met de digitale omgeving. Kinderen en jongeren moeten mediawijs kunnen leven.
  13. Jongeren – de digital natives – hebben de toekomst en moeten daarom actief en structureel betrokken worden bij maatschappelijke debatten, zeker rondom de informatiesamenleving.

    Randvoorwaarden: ethiek, veiligheid,
    standaardisatie, infrastructuur en human capital

  14. Digitale toepassingen bieden kansen en zorgen. Zorgvuldige omgang met deze toepassingen vraagt om een praktijkgerichte ethische medialoog, die continu en gemeenschappelijk gevoerd moet worden.
  15. Voor een veilig en stabiel internet moeten nieuwe standaarden, zoals IPv6, DNSSEC, HTTPS, DMARC, DKIM, SPF, STARTTLS en DANE praktisch inzetbaar en tot norm gemaakt worden.
  16. Veiligheid in de keten van leveranciers wordt gerealiseerd door een ‘roadmap’ voor secure software. Kwetsbaarheden in software worden opgelost door zelfregulering én samenwerking tussen gebruikers en leveranciers.
  17. Aanbieders van ICT-diensten moeten de veiligheid en betrouwbaarheid van hun producten en diensten eenduidig, transparant en uniform kunnen overleggen aan hun afnemers.
  18. Digitalisering verandert de arbeidsmarkt. Benoem knelpunten en voer een dialoog over ‘the future of work’. Voor de vraag naar ICT’ers wordt de instroom in onderwijs en de betrokkenheid van bedrijfsleven vergroot.
  19. Iedereen – consument, ZZP en MKB – moet weten hoe je veilig online kunt zijn om problemen te voorkomen. Er wordt continu gewerkt aan concrete initiatieven om de internetveiligheid te vergroten.
  20. Door goede informatievoorziening, samenwerking en kennisdeling nemen de Nederlandse netwerkbeheerders hun gezamenlijke verantwoordelijkheid voor een schoon internet en netwerk.

Download hier de brochure